O inicjatywie i o długu

Inicjatywa Nie Nasz Dług (NND) została zawiązana w lipcu roku 2011. Powodem jej powstania jest przede wszystkim paląca potrzeba działania w obliczu zaciskającej się pętli zadłużenia, pogłębiającej kryzys ekonomiczny, polityczny, a w konsekwencji społeczny nie tylko w krajach – tak zwanego – Trzeciego Świata, ale także na globalnej Północy, a w szczególności w Polsce. Inspiracją pozytywną stała się dla nas z kolei działalność międzynarodowej organizacji CADTM walczącej o anulowanie długów nieprawomocnych i niesprawiedliwych, których spłatą obarcza się społeczeństwa na całym świecie (więcej o CADTM).

Zaciąganie pożyczek, kredytów, wierzytelności, które nie przekładają się w żaden sposób na korzyści po stronie kredytobiorcy, stają się powoli smutną praktyką zarówno w działalności administracji publicznej, jak i pojedynczych obywateli. Mechanizmy stojące za tym zjawiskiem mają naturę zróżnicowaną ze względu na szczebel podejmowanych zobowiązań. I tak na szczeblu państwowym bezprawne zadłużenie powstaje w wyniku bezmyślności, nadużyć i korupcji wśród administracji rządowej, przez zaciąganie kredytów państwowych na skrajnie niekorzystnych warunkach w sytuacjach co najmniej wątpliwych, przez chybioną politykę gospodarczą przyczyniającą się do zapaści ekonomicznej, przez wydatkowanie pożyczonych pieniędzy na cele pomijające interes społeczny, czy wręcz przez defraudację pozyskanych środków. Astronomiczne kwoty zadłużenia zewnętrznego są także często konsekwencją nacisków politycznych wywieranych bądź to przez międzynarodowe korporacje, bądź kraje dominujące w relacjach bilateralnych, bądź w sposób scentralizowany przez agendy Banku Światowego i Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Inną formą grabieży mienia społecznego jest przejmowanie przez państwa mocą decyzji politycznych zobowiązań podmiotów prywatnych, jak miało to miejsce w konsekwencji światowego kryzysu ekonomicznego w latach 2007-2009.

Zadłużenie na szczeblu lokalnym jest niejednokrotnie prostą konsekwencją polityki prywatyzacyjnej, w wyniku której instytucje publiczne są pozbawiane nie tylko środków należnych im z budżetu centralnego, ale także przychodów generowanych w wyniku ich działalności gospodarczej. W efekcie lokalne podmioty zmuszane są zwiększać swoje zobowiązania na niekorzystnych zasadach oraz w niekontrolowany sposób. Ostatecznie wykazuje się im niegospodarność i przekazuje w ręce prywatne. Także w tym wypadku problemem jest korupcja i nepotyzm, których jeszcze inną konsekwencją jest podejmowanie zobowiązań publicznych w imieniu lokalnej społeczności, ale już niekoniecznie w jej interesie.

Problem zadłużenia dotyka obywateli także w sposób bezpośredni na szczeblu zobowiązań indywidualnych. Dla małych firm i przedsiębiorstw, zmuszonych do podejmowania nierównej walki ze światowymi gigantami, podejmowanie wysokiego ryzyka kredytowego jest często jedynym wyjściem umożliwiającym utrzymanie się na rynku. Jednocześnie, w warunkach rzekomo wolnorynkowej gospodarki, rządy wspierają działalność wielkich koncernów oferując im preferencyjne warunki i przywileje, czego przykładem jest choćby tworzenie specjalnych stref ekonomicznych. Plaga kredytów-chwilówek, kredytów mieszkaniowych, kredytów dla ubogich, kredytów na dowód, kredytów na wszystko i dla każdego, wspierana nawałnicą kampanii reklamowych zachęcających ludzi do zaprzedawania swojego życia nieograniczonej spirali konsumpcji, również, niestety, odnosi skutek: ludzie żyją na kredyt i harują, by spłacać odsetki.

Wszystkie te zjawiska są przy tym symptomami tej samej choroby, której imię to Kapitalizm. Kapitalizm rozumiany jako system umożliwiający nieograniczoną akumulację kapitału. Kapitalizm jako system umożliwiający kontrolę i nacisk polityczny przy wykorzystaniu uprzednio zakumulowanego kapitału. Kapitalizm jako system promujący i gloryfikujący lichwiarzy i żerowanie na słabościach innych. Kapitalizm jako system stojący w sprzeczności z interesem lwiej części społeczeństwa. Kapitalizm jako system, którego kołem zamachowym jest pożyczanie kapitału. A więc Kapitalizm jako system, którego istotą jest Dług.

Jako inicjatywa Nie Nasz Dług przeciwstawiamy się tyranii kapitału, polityce i gospodarce opartej na wyzysku oraz wszystkim formom grabieży mienia publicznego. We współpracy z międzynarodowymi organizacjami, takimi jak CADTM, prowadzić będziemy działania mające na celu anulowanie długów będących wynikiem działań niemoralnych lub nieprawomocnych zarówno w Polsce, jak i na całym świecie. Ten dług nie jest nasz.