Początki i rozwój

CADTM, czyli Komitet na Rzecz Anulowania Długów Trzeciego Świata powstał w marcu 1990 roku jako efekt Odezwy Bastylii wystosowanej we Francji w 1989 roku. Dwa lata później CADTM stał się organizacją pozarządową podlegającą prawu belgijskiemu. Jednakże od samego początku Komitet skupił się na działaniach o wymiarze międzynarodowym przy okazji szczytów G7 (grupy siedmiu najbardziej uprzemysłowionych krajów świata, tj. Niemiec, Kanady, Stanów Zjednoczonych, Francji, Wielkiej Brytanii, Włoch i Japonii), ONZ, Banku Światowego i MFW, a główne działania prowadzone w Belgii, gdzie powstał CADTM, polegały na edukacji i aktywizowaniu ludzi. Od pierwszych dni istnienia Komitet organizował kampanie mające na celu podniesienie świadomości społecznej oraz mobilizowanie społeczeństwa na rzecz ustanowienia sprawiedliwych stosunków między globalną Północą, a Południem, niektóre z tych kampanii, to: Zadłużenie Trzeciego Świata – bomba zegarowa (1990), Zadłużenie Trzeciego Świata w czasie cholery (1991), Kiedy 40 tysięcy dzieci umiera każdego dnia, liczy się każda minuta (1992-1993), Zadłużenie Trzeciego Świata: konieczna solidarność między narodami (1994-1997), Od Północy do Południa: po uszy w długu (1997-1998), Zasoby na rzecz alternatyw służących obywatelom i rozwojowi (1999-2000), a także kampania Anulować zadłużenie i wyzwolić rozwój (2000-2004). Rok 1994 miał kluczowe znaczenie dla CADTM: wzorując się na modelu kampanii Międzynarodowy Fundusz Walutowy, Bank Światowy, Światowa Organizacja Handlu: 50 lat wystarczy! prowadzonej w Stanach Zjednoczonych, Komitet wystosował globalny apel FMI, Banque mondiale, OMC: 50 ans, ça suffit! i współorganizował sierpniowy zjazd w Madrycie – Inny głos Planety.

W latach 1994-95 CADTM rozpoczął międzynarodową działalność wydawniczą (w języku francuskim, duńskim i angielskim). Pomiędzy 1998, a 2002 rokiem Komitet wzmocnił swoje zaplecze finansowe i poszerzył sieć działaczy, zarówno na Północy, jak i na Południu. Powstały nowe komitety oraz partnerstwa (w zachodniej, północnej i centralnej Afryce, Francji i Szwajcarii), kolejne organizacje połączyły się lub podjęły bliską współpracę z siecią międzynarodową (organizacje z Mali, Burkina Faso, Nigerii, Wybrzeża Kości Słoniowej, Kongo, Angoli, Ekwadoru, Kolumbii, Wenezueli, Paragwaju, Tunezji, Algierii, Maroko, Bangladeszu, Indii, Reunion…).

W latach 1998-99 Komitet aktywnie uczestniczył w ogólnoświatowej kampanii Jubileusz 2000, zorganizowanej i celebrowanej przez różne kościoły, której nazwa nawiązywała do początków nowego milenium. W roku 1999 Komitet był aktywnie zaangażowany w organizację międzynarodowych spotkań w Saint-Denis (Paryż) pod hasłem: Przeciw dyktaturze rynku: inny świat jest możliwy (spotkania były organizowane także przez ATTAC-Francja, Koordynację na rzecz Obywatelskiej Kontroli nad Światową Organizacją Handlu, Forum Globalnych Alternatyw oraz feministyczną organizację DAWN). Owe spotkania były zapowiedzią tworzących się sieci i mobilizacji, która miała nadejść wraz ruchem alterglobalistycznym. W 1999 r. CADTM, Belgijskie Narodowe Centrum Współpracy i Rozwoju (CNCD), Przyjaciele Le Monde Diplomatique oraz osoby niezrzeszone dały początek ATTAC w Belgii. W grudniu 2000 r. CADTM podjął się organizacji, razem z CNCD, CONGAD Senegal (organizacja pozarządowa popierająca rozwój) oraz Jubileusz Południe, dwóch międzynarodowych zjazdów w Dakarze: Afryka: od oporu do alternatyw i Pierwszy Dialog Południe-Północ.

W roku 1999 CADTM zyskał rozpoznawalność na poziomie krajowym, jak i międzynarodowym, jako autorytet w kwestii zadłużenia krajów peryferyjnych; inne sieci podejmujące w tym czasie tematykę zadłużenia to: na Północy, Jubileusz 2000 (szczególnie Jubileusz 2000 – Wielka Brytania i Erlassjahr 2000 w Niemczech) oraz Eurodad (sieć europejskich NGO’sów pracujących nad problemem zadłużenia); na Południu zaś Jubileusz Południe. Odkąd publikacje CADTM’u stały się w pełni profesjonalne i zdobyły zasięg międzynarodowy, praca u podstaw Komitetu oraz rozległość tworzonej przez niego sieci stopniowo wzrastały, będąc prowadzone przy bliskiej współpracy z organizacją ATTAC, Światowym Forum Alternatyw, Światowym Marszem Kobiet, Via Campesina (międzynarodowym ruchem chłopów), oraz z krajowymi organizacjami pozarządowymi, takimi jak RCADE w Hiszpanii (obywatelska sieć na rzecz anulowania długu zagranicznego).

Między 2001 a 2003 r. CADTM był bezpośrednio zaangażowany w przygotowania i prowadzenie pierwszych trzech mityngów Światowego Forum Społecznego w Porto Alegre (Brazylia). W 2002 r. Komitet miał swój udział w Ludowym Forum w Siby na Mali (zorganizowanym przez CAD-Mali/Jubileusz 2000 i przeprowadzonym w czerwcu, jako odpowiedź na szczyt G8, który niemal dosłownie okopał się w tym czasie w Rocky Mountains w Kanadzie) i w listopadzie w Europejskim Forum Społecznym we Florencji, w trakcie którego zawiązała się rada wszystkich ruchów społecznych i wystosowano apel o masowe demonstracje sprzeciwu wobec wojny prowadzonej przeciwko Irakowi – ponad 12 milionów ludzi na całym świecie posłuchało apelu i wyszło na ulice 15 lutego 2003 r., 22 marca było ich o kilka milionów więcej.

W latach 2003-2004 CADTM był jeszcze bardziej aktywny zarówno na poziomie krajowym, jak i międzynarodowym: sieć po raz kolejny pojawiła się w Siby (czerwiec 2003), Genewie i Annemasse (przeciwko lipcowemu szczytowi G8) oraz w połowie sierpnia 2003 r. w Larzac (Francja), gdzie 200 tysięcy ludzi (czterokrotnie więcej niż się spodziewano) spotkało się, by przez trzy dni protestować przeciw propozycjom tzw. Rundy Doha, poddanym do zatwierdzenia w Cancun (Meksyk) we wrześniu 2003 r. Podejmując także inne działania, sieć CADTM podkreślała znaczenie kampanii obywatelskiego nieposłuszeństwa wobec eksperymentów GMO, okazywała solidarność z Palestyną oraz wsparła szereg spraw i protestów społecznych we Francji (obronę redystrybutywnej skali płac, warunków pracy nauczycieli, a także aktorów i pracowników pomocy technicznej w teatrach, etc.). Oprócz tego Komitet po raz kolejny wziął udział w Europejskim Forum Społecznym (Saint-Denis, Paryż, listopad 2004), trzecim Forum Ludowym (Kita, Mali) oraz zaangażował się w nową, międzynarodową kampanię przeciw instytucją będącym pokłosiem porozumienia z Bretton Woods (powołanym w 1948 r.), tym razem pod hasłem: 60 lat to najwyższy czas, żeby przejść na emeryturę!.

[opracowane za CADTM: Greg]